Eigenschappen: Groenten
Bij voedsel Groenten gaat het om een uiterst koolhydratenarm, maar tegelijkertijd voedzaam voedingsmiddel. Tussen de 20 en 80 calorieën zitten er meestal in 100 gram groenten. Deze worden op macrovoedingsstoffeniveau verdeeld over alle drie de macrovoedingsstoffen eiwitten, koolhydraten en vetten (vooral onverzadigde vetzuren). Hierbij biedt rijpe groenten gemiddeld ongeveer 1 tot 5 gram eiwitten per 100 gram, ongeveer 2 tot 15 gram koolhydraten per 100 gram (daarvan ook grote hoeveelheden vezels) en tot 20 gram vetten per 100 gram product. Eveneens is vers groenten een uitstekende leverancier van diverse mineralen zoals bijvoorbeeld kalium, natrium, calcium, ijzer, fosfor en magnesium. Daarnaast bevatten rijpe groenten ook talrijke vitamines - zoals vitaminen A, B6, B12, C, D en E. Tot slot wordt het uiterst veelzijdige voedingsstoffenspectrum van groenten nog aangevuld met een grote verscheidenheid aan secundaire plantenstoffen. Deze zijn in groot gedeelte nog niet volledig onderzocht, maar staan wel in verband met de preventie van talrijke ziektes.
Herkomst: Groenten
Schon de eerste sedentaire mensen streven naar de actieve kwekerij van planten die tot dan toe alleen als wilde groenten geoogst werden. Ongeveer in deze periode ontwikkelden ze de eerste kweekmethoden voor de actieve cultivering van verschillende soorten groenten. De kweek van groenten diende eerst als ondersteuning bij de jacht, waarvan de opbrengsten niet meer voldeed aan de snel groeiende bevolking binnen de individuele nederzettingen. In de oudheid ontwikkelde men daarentegen de eerste stedelijke groentekweek. Hier dienten siertuinen voornamelijk tot het winnen van voedsel, maar ook als plaats voor herstel. Pas in de tijd van het Midden Ages vond de boerengroentekweek, die de eigen behoefte ver uit overstijgt, toegang in grote delen van Europa. Aangekweekt werden eerst houdbare groentesoorten zoals bijvoorbeeld erwten of bonen en verschillende soorten kool.
Gebruik: Groenten
Groenten dienen de mens al sinds enkele duizenden jaren als basisvoedsel en worden daarbij altijd gebruikt voor het bereiden van verschillende gerechten zoals bijvoorbeeld salades, soepen, groenteschotels, grillgerechten, sauzen en andere voedingsmiddelen. De meeste groentensoorten kunnen ook direct rauw gegeten worden – echter is bij veel groentensoorten een voorafgaande verhitting aanbevolen. Een groot deel van de wereldwijde aangeboden groenten wordt bovendien ook gebruikt voor het maken van dierenvoer. De toepassingen van groenten zijn daardoor uiteenlopend en reiken van een eenvoudig snackgerecht, over gebruik als bijgerecht tot gebruik als hoofdgerecht.
Gezondheid: Groenten
Groenten behoren tot de gezondste voedingsmiddelen überhaupt en bieden de menselijke organismus een overdaad aan waardevolle vitamines en mineraalstoffen, evenals secundaire plantenstoffen. Deze voorkomen potentiële ziektes door het eigen afweersysteem te versterken. Daarnaast ondersteunen deze talrijke stofwisselingactiviteiten in het lichaam en werken bovendien basisch, wat bijzonder is als er gelijktijdig veel vlees wordt gegeten. De regelmatige consumptie van verschillende groentesoorten wordt daarom zeer aanbevolen. Er moet echter rekening mee worden gehouden met potentiële allergieën of voedselintoleranties.
Het voedsel Groenten beschrijft een algemene term voor plantaardige voedingsmiddelen. In tegenstelling tot fruit gaat het bij groenten om de wortels, bladeren of andere eetbare delen van een plant. Er vindt verder ook een onderverdeling plaats in zomer- en wintergroenten die te herleiden zijn naar hun oogstperiodes. Eveneens worden lente- en herfstgroenten vertegenwoordigd. Aangezien de seizoenen op aarde echter verschillend zijn, kunnen de benamingen lente-, zomer-, herfst- en wintergroenten wat misleidend zijn en regioafhankelijk zijn.
Groenten omvatten alle nuttige planten van de mens die geschikt zijn voor consumptie en voor het maken van dierenvoer. Wortels, knolletjes, stengels en bladeren worden meestal verkregen uit eenjarige, tweejarige of meerjarige planten en gekookt, gestoven, gedroogd, gebakken, gegrild, ingemaakt of rauw gegeten. Veel soorten groenten zijn bijvoorbeeld ook geschikt als crudités en kunnen zonder specifieke bereidingsvereisten worden gegeten. Eveneens vallen erbonnetjes, linzen en graankorrels onder de voedselterm groenten, die de zaden van groenten zijn.
Een andere onderverdeling vindt plaats in grove en fijne groenten. Terwijl grove groenten een zeer stevige celwandstructuur hebben, heeft fijn groente slechts een zeer lichte celwandstructuur. Voorbeelden van grove groenten zijn witte kool, zuurkool, wortelen en selderij, boonstengels en de meeste wintergroentesoorten. Aan de andere kant worden tomaten, spinazie, zwarten radis en asperges bijvoorbeeld populair vertegenwoordigers van fijn groente. Smakelijk gesproken heeft groenten een zeer divers spectrum aan verschillende aroma's. Terwijl bijvoorbeeld mosterd meer pittig en kruidig smaakt, is sla neutraal in smaak en tomaten vergelijkbaar zoet.
Lente-groenten
Lente-groenten, die meestal vanaf april beschikbaar zijn, omvatten bijvoorbeeld wortelen, spinazie, radijsjes, sla, asperges, ui, vroege aardappels, witte kool en meer. Zomer-groenten komen meestal in juli op de markt en onderscheiden zich doorgaans door felle kleuren zoals paprika's, radijzen, alle soorten sla, boontjes, wortelen, tomaten, selderij, bloemkool en meer. In deze periode zijn vooral de kleuren rood, groen en geel in de groentedepartementen te zien.
In de huidige tijd vindt men zomer-groenten meestal tot eind oktober, dan verschijnen ook al herfstgroenten. Daaronder vallen Chinees kool, komkommer, wortel, rode kool, champions, rode bieten en meer. Wintergroenten komen meestal in december op de markten, waarbij Chicorée, bloemkool, groene kool, boontjes en meer te vinden zijn.
Vers groente en gevroren groente
In de huidige tijd zijn er veel soorten groenten en zomer-groenten of fruit zijn zelfs in het winterseizoen te vinden op de planken van de markten. Dit komt voornamelijk omdat veel groentesoorten ook in kas worden gekweekt. Als een groente of fruit niet seizoensgebonden is, wordt dit vaak verkocht tegen hoge prijzen.
De klant heeft het hele jaar keuze tussen vers en gevroren groenten. Daarnaast bestaat er ook nog de mogelijkheid om biologische groenten te kiezen, die gezonder moeten zijn en beloven zonder chemicaliën te zijn gekweekt. Helaas is biologische groente altijd iets duurder.
Buiten vers groente zijn er ook veel diepvriesproducten. Zo is het geen probleem meer om al geschilde en ingevroren wortelen of paprika in kleine blokjes te krijgen, waardoor men veel werk bespaart. Broccoli, bloemkool, boontjes, boontjes en vele andere groentesoorten zijn al gevroren verkrijgbaar. Gevroren producten bieden de voordelen dat ze shockgevild zijn en dus veel vitamines bevatten. De meeste groentesoorten verliezen door de transport al een aantal vitamines en dan nog in de supermarkt, terwijl ze worden aangeboden voor de verkoop. Hierdoor heeft vers groente, ook als men het moeilijk gelooft, veel minder vitamines dan gevroren producten.
Geschiedenis
Het hier gekweekte groente werd vervolgens verkocht op boerenmarkten. Pas in de vroege nieuwe tijd - ongeveer om 1600 - werden nuttige planten steeds meer door grootboeren en bijna geïnstitutionaliseerde organisaties op grote schaal gekweekt. Een verdere stijging vond plaats in de 18e eeuw, toen de eerste intensieve akkers ontstonden. Vandaag wordt groente echter overal ter wereld gekweekt. Afhankelijk van het klimaat worden verschillende kwekplanten beschouwd als hoofdproducten voor de aanbouw. Groenten worden hierbij geheel jaarlijks aangebouwd, zodat de individuele planten hoewel grondig seizoensgebonden zijn, door directe shockvriezing meestal het hele jaar in detailhandel verkrijgbaar zijn. Bovendien is zelfkweek van groente in de tuin nog steeds erg populair.